7. Ένας δίκαιος άνθρωπος

Δεν είμαι στην πραγματικότητα κακός. Αυτό, το αν δηλαδή κάποιος είναι καλός ή κακός, είναι θέμα προοπτικής. Θέλω να πω, δεν ξέρω αν μπορεί κάποιος να είναι κακός και τι σημαίνει κάτι τέτοιο. Σχετίζεται με τις προθέσεις; Γιατί οι προθέσεις αλλάζουν στο άψε σβήσε. Έχει να κάνει με τις πράξεις του καθενός; Αμφιβάλω, αφού υπάρχουν πολλοί «καλοί» άνθρωποι εκεί έξω που έκαναν «κακά» πράγματα χωρίς να το επιδιώκουν ή ακόμα και να το γνωρίζουν. Και το αντίστροφο. Όπως και να έχει όμως, εγώ δεν είμαι πραγματικά κακός. Και τώρα πια δεν με ενδιαφέρει να μάθω καν τι είμαι. Κάποτε με ενδιέφερε. Ξυπνούσα με την έγνοια ενός ενάρετου βίου και κοιμόμουν με τον φόβο μιας μεταθανάτιας τιμωρίας. Μετά βρέθηκα στην φυλακή και η προοπτική της μεταθανάτιας τιμωρίας δεν ακουγόταν και τόσο άσχημη όσο αρχικά υπέθετα. Βλέπετε; Προοπτική.

Από εκείνη την περίοδο ενάρετου βίου θυμάμαι ιδιαίτερα την συνεχή μου προσπάθεια να μην αδικήσω όσους τύχαινε να συναναστραφώ και εννοώ, ακόμα και την κυρία που γέμιζε τις σακούλες με τα ψώνια μου στο σούπερ μάρκετ. Ακόμα και τον ταξιτζή που είχε πολιτική άποψη και αναμασούσε τους τίτλους της «Ελεύθερης Ώρας» και έκανε τον σταυρό του κάθε φορά που κάποιος Πακιστανός πλησίαζε για να του καθαρίσει το παρμπρίζ ή για να πουλήσει φορτιστές αυτοκινήτου στα φανάρια, στέλνοντάς τον στον αγύριστο υπό τον ήχο του ραδιοφώνου που αναμετέδιδε την πρωινή λειτουργία. Αν και δεν ήμουν ιδιαίτερα θρήσκος, η πρωινή λειτουργία δεν με ενοχλούσε ιδιαίτερα, είχα όμως σοβαρά θέματα με τον «αγύριστο» αφού για κάποιον παράξενο λόγο (που σίγουρα σχετίζεται με την απουσία πατρικής φιγούρας στο σπίτι) συνδεόταν με την μεταθανάτια τιμωρία και όπως, νομίζω, σας έχω ήδη αναφέρει, η μεταθανάτια ύπαρξη μου ακουγόταν περισσότερο ως ποινή παρά ως δώρο.

Ήμουν δίκαιος, λοιπόν, ακόμα και με τον ταξιτζή. Ήταν τέτοια η επιθυμία μου να διατηρήσω μία άμεμπτη ηθική (αφού είναι αδύνατο να είσαι δίκαιος χωρίς να εκφράζεις μία στοιχειοθετημένη, κοινωνικά αποδεκτή ηθική) που κατέληξα να ορίζω τα πάντα από κανόνες ενός δυαδικού συστήματος. Πάνω σε κάθε περίσταση, σε κάθε πρόσωπο, σε κάθε συμπεριφορά, σε κάθε ένδυμα, τρόφιμο, υλικό αγαθό ή πνευματικό προϊόν, πάνω σε κάθε αίσθηση, έγραφα νοερά και με μεγάλα γράμματα την λέξη «καλό» ή την λέξη «κακό». Καμία ενδιάμεση διαβάθμιση. Το έκανα με τέτοιο ζήλο που κατέληξα να ζω μέσα σε ένα μάτριξ λευκού και μαύρου, σε μία αλλοπρόσαλλη σκακιέρα. Και όλα έδειχναν να λειτουργούν άψογα, κινούμουν με χάρη μέσα στα ασπρόμαυρα κουτιά αποφεύγοντας τις κακοτοπιές και εξασφάλιζα έτσι το χρυσό εισιτήριο μια βραχείας μεταθανάτιας εμπειρίας. Γιατί για εμένα, ο ομορφότερος παράδεισος ήταν πάντοτε η ανυπαρξία.

Μέχρι εκείνο το πρωί της Τετάρτης. Περπατούσα βιαστικά για να πάω στην δουλειά μου, είχα αργήσει και ήμουν πεπεισμένος πως κάτι τρομερό συνέβαινε εξαιτίας της απουσίας μου και όλων εκείνων των στατιστικών αναλύσεων που ανολοκλήρωτες περίμεναν να τις ολοκληρώσω για να παραδοθούν στην ηγεσία ώστε να μπορέσει και εκείνη να λάβει σημαντικές αποφάσεις και τα γρανάζια της οικονομίας (και κατ’ επέκταση της κοινωνίας και της ανθρωπότητας γενικότερα) να πάρουν επιτέλους μπρος και να δώσουν στην Τέταρτη την αναγκαία ώθηση. Κοιτούσα επίμονα την οθόνη του κινητού μου κάθε τρεις και λίγο για να βεβαιωθώ πως δεν θα αργούσα παραπάνω από όσο μου επέβαλε το «κακό» που διέπραττα όταν είδα μπροστά μου μία ηλικιωμένη γυναίκα να σέρνει από το χέρι ένα μικρό αγόρι, μπορεί να ήταν πέντε χρονών, μπορεί και μικρότερο. Εκείνο ούρλιαζε με τρόπο διαπεραστικό και της φώναζε «το θέλω, το θέλω, το θέλω» και έκλαιγε ασταμάτητα και εκείνη ψέλλιζε απολογητικά «δεν μπορούμε, δεν μπορούμε, δεν μπορούμε». Όμως το μικρό αγόρι επέμενε και εκείνη έχανε την ψυχραιμία της ώσπου μετά από λίγη ώρα σήκωσε το χέρι και το κατέβασε πάνω στο μάγουλο του παιδιού το οποίο στιγμιαία πάγωσε και γούρλωσε τα μάτια για να συνεχίσει λίγα δευτερόλεπτα αργότερα να ουρλιάζει ακόμα πιο δυνατά. Η γριά γυναίκα κοίταζε πλέον γύρω της ανήσυχη και τότε το βλέμμα της σταμάτησε πάνω μου. Και ήταν σαν να μου έλεγε «εσύ φταις. Εσύ φταις για όλα που άργησες να πας στη δουλειά, δεν έκανες ακόμα τις στατιστικές αναλύσεις, καμιά ηγεσία δεν πήρε αποφάσεις, οι τροχοί της οικονομίας δεν γυρνούν ακόμα (αν γυρνούσαν θα μπορούσα να του αγοράσω εκείνη την καραμέλα), η κοινωνία δεν εξελίσσεται και η ανθρωπότητα πάει κατά διαόλου».
Πάγωσα. «Εγώ;», αναρωτιόμουν. «Φταίω στ’ αλήθεια εγώ;»
Και τότε ένιωσα αδικημένος. Για πρώτη φορά στη ζωή μου. Είχα αισθανθεί δυσφορία και παλαιότερα. Είχα πονέσει, είχα πικραθεί, όπως όταν ανακάλυψα πως ο πατέρας μου μας είχε αντικαταστήσει με ένα νεότερο, πιο εξελιγμένο μοντέλο οικογένειας. Αλλά δεν είχα νοιώσει αδικημένος. Τώρα ένοιωθα. Και αυτό ήταν αρκετό για να μπερδέψει το μάτριξ. Ξαφνικά, έπαψαν τα πράγματα να είναι λευκά και μαύρα. Έγιναν όλα γκρίζα.
Προσπέρασα βιαστικά και στάθηκα στην διάβαση μπερδεμένος. Άναψε το πράσινο για τους πεζούς αλλά μου ήταν αδύνατο να κουνηθώ. Ένας Πακιστανός πλησίασε το πρώτο αυτοκίνητο. Ήταν ένα γαλάζιο Φίατ με επιχρωμιωμένους καθρέφτες. Ο οδηγός του φώναξε να φύγει. Τον προέτρεψε, μάλιστα, να γυρίσει στη χώρα του και αν δεν μπορούσε, του είπε επί λέξει «αλλιώς πέσε ψόφα σε κανένα χαντάκι να ξεβρωμίσει ο τόπος».
Οι γκρίζες ζώνες είναι ύπουλο πράγμα. Για αυτό, όταν αργότερα με συνέλαβαν και με ανέκριναν οι αστυνομικοί αναζητώντας κίνητρο και εγώ τους μίλησα για την αδικία και το σύστημα ηθικής που τόσα χρόνια εφάρμοζα δεν μπορούσαν να καταλάβουν την αξία του απόλυτου και πως αυτό είναι ανώτερο από τη ζωή ενός ανθρώπου. Ίσως να μην φταίνε αποκλειστικά εκείνοι. Ίσως και εγώ να μην μπορούσα πλέον να το εξηγήσω σωστά.
Στο δικαστήριο μιλούσαν οι δικηγόροι και οι μάρτυρες για δύο ανθρώπους που δεν είχαν κάνει ποτέ κακό σε κανέναν. Τους άκουγα πολύ προσεκτικά και πράγματι, από τα επιχειρήματά τους θα μπορούσε κάποιος να συμπεράνει πως τόσο το θύμα, όσο και ο θύτης ήταν δύο καλοί άνθρωποι. Αλλά πάλι, αυτό είναι ξεκάθαρα θέμα προοπτικής.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s